Leo Neels heeft u kwaad gemaakt?
Maya Detiège: "Een aantal zaken die Leo Neels zegt, stuit me tegen de borst. De farma-industrie komt gewoon even zeggen dat de minister een beleid moet inslikken dat tot doel heeft het voorschrijven van te veel en te dure medicatie te stoppen. De industrie bouwt daarbij een nogal doorzichtige redenering op: ze beschikt sinds een jaar over een vernieuwde deontologische code en ze gaat ervan uit dat daarmee de problemen van de baan zijn. Een betere controle door de overheid zou niet nodig zijn. Niets is echter minder waar. De deontologische code speelt vandaag de rol die de Orde van Geneesheren voor artsen speelt: het is een orgaan dat haar eigen mensen controleert. Om de macht van de farmalobby aan banden te leggen, volstaat die vorm van zelfregulering absoluut niet."
Heeft de deontologische code op het terrein dan niets veranderd?
"Niet echt. Er staan heel wat zaken in de code die op het terrein met voeten worden getreden. Ik sta intussen tien jaar in het vak en de agressiviteit waarmee de verkopers ons benaderen is er enkel groter op geworden. Vertegenwoordigers die via de apotheek proberen na te gaan hoeveel geneesmiddelen een bepaalde arts voorschrijft, vertegenwoordigers die je proberen een contract te laten ondertekenen waarin je verplicht wordt een vast aantal doosjes geneesmiddelen te verkopen, je ziet het allemaal. De stelling van de industrie 'we hebben nu een deontologische code, laat ons nu maar met rust' houdt geen steek."
U zetelde ook in de CTG, de commissie die beslist of geneesmiddelen al dan niet terugbetaald worden. Is de druk van de industrie daar afgenomen?
"De industrie is erin geslaagd om aanwezig te mogen zijn tijdens de stemming over het al dan niet goedkeuren van een terugbetalingsdossier waar vaak miljoenen euro's aan vast hangen. Ze mogen vanzelfsprekend niet meestemmen, maar ze zien wel of de onafhankelijke wetenschappers in de commissie voor of tegen stemmen. Door de industrie zittingsrecht te geven tijdens de stemming verzeker je haar van een van de gemakkelijkste manieren om druk uit te oefenen. Daarnaast worden de mensen die stemgerechtigd zijn ook doorlopend aangepakt met telefoontjes en brieven. De lobby is zeer machtig."
Kan er iets gebeuren?
"We pleiten al sinds de oprichting van het CTG voor een huisreglement. Wie bijvoorbeeld aandelen heeft van een farmaceutisch bedrijf en zetelt in de CTG kan vandaag meestemmen over dossiers die de firma aanbelangen. In hoeverre is er dan nog sprake van onafhankelijkheid? Professoren die studies hebben gedaan voor een geneesmiddel van een bedrijf zijn goed geplaatst om informatie te verstrekken aan het CTG, maar volgens mij niet om mee te stemmen. Dat soort zaken willen we al geruime tijd regelen, maar het ligt allemaal bijzonder gevoelig en moeilijk."
Tom Cochez, De Morgen, 23/04/2004